vorige pagina
La Grande Borne
Naam Satureja hortensis
Bonenkruid
Familie Lamiaceae
Lipbloemen
Categorie (tbv rotatieschema)  
Land/Gebied van herkomst Zuid Europa
 
Bonenkruid is een alledaagse plant rondom de Zwarte Zee en ook in het gebied rond de Middellandse Zee. Dit keukenkruid was reeds ten tijde van de Romeinen zeer populair, dit weten we dankzij de geschriften van Virgilius die het volk aanmaande bonenkruid rondom bijenkorven te zaaien, dit kwam de smaak van de honing ten goede (zoeter en geuriger). Rond de 9de eeuw raakte het kruid bij ons bekend en vond men het terug in de kloostertuinen. In den beginne werd dit kruid gebruikt als middel tegen impotentie.

We kennen 2 soorten Bonenkruid:

Satureja hortensis: éénjarig bonenkruid (fijne soort met lange smalle blaadjes), deze blaadjes hebben een naar peper neigende smaak en geuren aromatisch.
Satureja montana: doorlevend bonenkruid (variant met een iets sterker aroma en donkerder blad)

Beide soorten bloeien van juni tot september en zijn geliefkoosde snoepjes voor bijen en zijn tevens neven van de basilicum die ook tot de familie van de lipbloemigen behoort.
 
Standplaats

Bonenkruid komt het best tot zijn recht op zonnige plaatsen en groeit in vochthoudende, humusrijke goed doorlaatbare middelzware grond. Bonenkruid geplant in de schaduw geeft minder aroma. In de nabijheid van onze tuinbonen geplant geeft bonenkruid deze groenten een betere smaak en behoed ze van hun vijand nummer één: de zwarte bonenluis.


 
Opkweek

Eenjarig bonenkruid: vanaf april-mei kan men dit plantje zaaien in huis of in de hobbyserre, niet te dicht zaaien, anders krijgen we een opgeschoten, broze plant, voldoende licht en geen te hoge temperatuur is de ideale omgeving voor onze plant. Wanneer de kans op vorst geweken is op een afstand van 20 cm uitplanten in volle grond. Men kan het ook ter plaatse zaaien in open lucht (15 tot einde mei) om ze nadien uit te dunnen of te verplanten. Op een organisch bemestte grond krijgt men zeker de nodige blaadjes. Het plantje sterft af bij het intreden van de eerste nachtvorst. Doorlevend bonenkruid: kan men zaaien vanaf april en daarna uitplanten ofwel gaat men het doorlevend bonenkruid stekken in de zomer. De afstand bij het uitplanten is ongeveer 20 à 30 cm. liefst op een zonnige, humusrijke en voedzame plaats. Het plantje kan moeiteloos overwinteren mits enige beschutting bij strenge vorst. Regelmatig insnoeien is bevorderlijk voor de frisheid van de plant.
Bonenkruid kan men ook drogen of invriezen, wat de smaak weinig of niet beïnvloed. Het beste tijdstip voor deze behandeling (drogen, invriezen) situeert zich juist voor of tijdens de bloeiperiode (krachtigst). Natuurlijk kan men het jaar rond vers (vooral in de zomermaanden) of gedroogd aanschaffen in grootwarenhuizen en in de betere groentewinkels.
 
Gebruik in de keuken
Het ietwat pikante bonenkruid maakt zwaar voedsel beter verteerbaar. Denken we hier vooral aan gerechten met als hoofdingrediënt de gewone tuinboon, erwten en andere peulgerechten, vandaar ook de naam bonenkruid. Het kruid kan helemaal alleen gebruikt worden als smaakmaker. Het kruid is vooral in zijn nopjes wanneer het meegekookt wordt, dit in tegenstelling tot de meeste andere kruiden, omdat het hierdoor ten volle zijn smaak en geur afgeeft. Keule zoals dit kruid in de volksmond genoemd wordt misstaat ook niet in een visgerecht (vette vis), bij varkensvlees ook in groetensalades kan men het er op wagen, dit echter in een zeer kleine hoeveelheid. Hou je niet van de sterke geur van groene kolen of spruitjes, kook dan gerust een blaadje bonenkruid mee, en weg is de geur!
 
Bonenkruid, eenjarig. Eenjarig bonenkruid (Satureja hortensis) is een gewas dat in hetzelfde jaar groeit en geoogst wordt. De blaadjes en jonge stengeldelen worden gebruikt. De smaak geeft vooral een lekker accent aan peulvruchten, met name tuinbonen. Zaaien: in april op regels of rijen in de vollegrond. Zaai op een zonnige plek. Tussen de regels een afstand van 20 cm aanhouden. Na opkomst het teveel aan planten op een onderlinge afstand van 15 cm komen te staan. Houd de grond goed vochtig. Oogst: jonge scheuten en blaadjes zodra deze voldoende groot zijn. Daar kunt u mee doorgaan tot de planten zaad gaan vormen. Toepassing: meekoken met peulvruchten en koolsoorten. Ook in soepen, vers te gebruiken in salades, vlees, vis en eiergerechten. Bonenkruid werkt nachtrustbevorderend en stoppend bij buikloop. "