vorige pagina
La Grande Borne
Naam Cucumis sativus
Komkommer
Familie Cucurbitaceae
komkommerachtigen
Categorie (tbv rotatieschema) Vruchtgewassen
Land/Gebied van herkomst  
 
De komkommer is een vrucht die in Nederland en België vooral rauw als salade wordt gegeten. De komkommer behoort tot de soort Cucumis sativus, uit hetzelfde geslacht als de meloen (Cucumis melo) en dezelfde familie als de courgette (Cucurbita pepo). Het zijn warmteminnende planten en ze groeien in Nederland en België het beste onder glas. De komkommerplant is eenjarig. Aan één stengel kunnen tientallen komkommers groeien. De gekweekte komkommer heeft alleen maar vrouwelijke bloemen, waar zonder bevruchting of bestuiving de komkommer uit groeit. De plant wordt al meer dan 3000 jaar gekweekt. Algemeen wordt aangenomen dat de komkommer uit Azië afkomstig is en via Griekenland (600 voor Christus) in de 16e eeuw West-Europa bereikte. De stamouder van de huidige komkommer zou Cucumis hardwickii zijn, die in India voorkomt en kleine, bittere vruchten heeft. De bittere eigenschap is lang in de komkommer aanwezig gebleven, maar tegenwoordig zijn de rassen voor de beroepsteelt allemaal bittervrij.
 
Warmte gevraagd!!
Starten met een komkommerteelt doe je best als je zeker bent van voldoende hoge temperaturen, ook 's nachts.  Als je zelf de komkommerplanten opkweekt, zorg dan voor een ruimte waar het overdag minstens 20°C  is en 's nachts minstens 15°C.  Beter is nog een plaats waar de temperatuur constant 20°C-22°C is. Start met de opkweek drie tot vier weken voor je zal uitplanten.

Heb je een pakje hybridezaden van komkommer gekocht dan kunnen we aan de slag.  Duur zijn ze wel die hybridezaden, maar laat je niet verleiden tot aankoop van goedkopere zaadechte rassen.  Deze leveren komkommers van een type die de vergelijking met de komkommers in de kleinhandel helemaal niet kunnen doorstaan.

Waarschijnlijk beschik je nu slechts over zo'n tiental komkommerzaadjes.  Logisch dat we graag hebben dat er zo veel mogelijk kiemen.  Alle tien?  Bijna onmogelijk is dat, of je moet heel veel geluk hebben, want de kiemkracht van komkommerzaad is zeker geen 100%.


Zaaitip
Neem een tiental bloempotjes van 12 cm diameter, vul die met zaaipotgrond, maak ze wat vochtig en laat het geheel dan enkele dagen op temperatuur komen.  Is de temperatuur van de zaaigrond op 20°C gekomen, dan kan je beginnen zaaien, of misschien kunnen we beter spreken van planten. Komkommerachtigen houden niet van verspenen. Duw een gaatje van zo'n 1 tot 1,5 centimeter diep in de potgrond en leg er een komkommerzaadje in, dek af met potgrond.  Daarna Lichtjes bevochtigen is voldoende, het water mag zeker niet door de pot te lekken!  Overtollig vocht zou ervoor zorgen dat de ontluikende kiem aan het rotten gaat. Warm houden en uitdroging voorkomen is nu de boodschap, eventueel kan je een glasplaat bovenop de potjes leggen.  Rechtstreekse zonnestraling hebben we liever niet, een krantenpapier is geschikt om de zon tegen te houden. Tijdens de opkweek van de komkommerplant  zou je steeds de gewenste temperatuur moeten kunnen houden om de groei in een vlot ritme te houden.  Koude nachttemperaturen zorgen voor een groeistilstand en dan zien voet- en wortelschimmels de kans om de plant aan te tasten. De planten blijven in pot tot ze zo'n vier tot zes echte bladeren hebben.  Ondertussen zijn ze wel al gesteund met een stokje.
Heb geduld met uitplanten
Is de grondtemperatuur in uw tunnel of kas minimum 15°C? Dan kan je het uitplanten overwegen, alhoewel 18°C ideaal is.  Maar ook de luchttemperatuur, vooral 's nachts moet voldoende hoog zijn. Je kan in de kas uitplanten vanaf 1 mei maar wachten tot na 15 mei of zelfs tot 1 juni om uw komkommerplanten uit te zetten zal zeker geen grote vertragingen opleveren.  Integendeel. De planten zullen des te groeikrachtiger hun start nemen en uiteindelijk minder last hebben van ziekten en plagen. Als je kan, kies dan voor twee plantdata, bijvoorbeeld half mei en begin juli, zo heb je gezonde planten en kwaliteitsvruchten tot laat in het najaar. Ruim planten is de boodschap, komkommers hebben nu éénmaal grote bladeren.  Een luchtig geplaatste plant wordt minder snel ziek.  Eén plant per m² is niet veel, maar veel planten heb je ook niet nodig.  Drie komkommerplanten kunnen een gezin al overvloedig bevoorraden voor de zomerse salades en barbecues. Zorg er bij het uitplanten voor dat er geen teelaarde in contact komt met de stam van de plant.  Giet de plant aan met lauw water. Wortelbeschadiging moet je vermijden.  Dan wordt het voor de wortel- en voetziekten een stuk lastiger om een prooi te vinden.  De eenvoudigste en toch de beste methode voor het leiden van de plant is met een koord.  Leg een losse knoop onderaan de plant en bind het koord vast aan een steundraad op een hoogte van ongeveer 2 meter. De planten moeten regelmatig ingedraaid worden.
Komkommers houden van organisch materiaal, een bemesting met goed verteerde stalmest of verrijking met compost zal zeker beloond worden.  Verder mag je gerust wat stikstof en kalium onder minerale vorm voorzien.  Stikstof houdt de weelderige bladgroei op gang en kalium zorgt voor stevige, donkere vruchten.  Strooi bijvoorbeeld 60g ammoniumnitraat per m² en 90 g patentkali per m² en werk dit goed door de grond voor het planten.  Tijdens de teelt is het ideaal om  altijd meststoffen op te lossen in het gietwater, bv. 1,5 g/l van een samengestelde meststof. Let wel op dat je er niet meer in oplost want dan is er kans op wortelverbranding
   
Het eerste bloempje is er!
En nu binnen een tiental dagen de eerste komkommer op tafel? Dit is mogelijk, maar het zou ook wel eens de laatste komkommer van die plant kunnen zijn.  De plant is eigenlijk nog te klein om nu al vruchten te dragen.  De eerste zes à zeven bladoksels worden dan ook volledig uitgeplozen, zowel zijscheuten als bloemen.  Zo krijgt de plant de kans voldoende bladmassa te vormen en kan het zevende bloempje een mooie vrucht vormen.  En dan? Een kwestie van uitproberen.  Maar het kan eigenlijk niet dat je in iedere bladoksel de vrucht laat uitgroeien.  Als je de vruchten niet te groot laat worden, maximaal 400 gram is dat, kan je het erop wagen om de vruchten uit te dunnen volgens het schema `twee laten staan en één weg'. Wil je grotere komkommers en toch een goed doorgroeiende plant dan zal je `één laten staan en één weg' moeten hanteren.  Verdwijnt de groeikracht wat uit de plant dan kan het wonderen doen ééns wat extra vruchten te verwijderen.  Natuurlijk hebben we ondertussen alle zijscheuten verwijderd, voorlopig hebben we deze niet van doen.

Toppen en zijscheuten


Heeft de plant de hoogte van zo'n twee meter bereikt dan gaan we toppen.  We nijpen de top uit en zetten de plant vast aan draad of het steunijzer waar het touw bevestigd werd.  Zo vermijden we dat de plant onder invloed van het vruchtgewicht naar beneden glijdt. Toch is het niet gedaan met de teelt.  De plant is wel getopt, maar ondertussen hebben we ervoor gezorgd dat er twee scheuten uit de bovenste bladoksels konden verder groeien.  Die binden we nu vast aan de steundraad, telkens zo'n 50 cm zijdelings van de plant.  Laat de scheuten gewoon naar beneden groeien en top ze als ze zo'n  halve meter onder de draad hangen.  Vruchtdunning is hier niet meer nodig, de plant heeft voldoende bladmassa en wordt zelfregulerend wat de vruchtuitgroei betreft. Zijn er twee vruchtjes per bladoksel aanwezig, neem dan eentje weg. Als de eerste scheut bijna volledig leeg geoogst is, komen er van bovenaf nieuwe scheuten.  Je kan dan best wat overtollig blad van de stam en leeggeoogste scheuten wegnemen, zodat er voldoende licht is voor de nieuwe scheuten en vruchten.Je zal merken dat de vruchten afkomstig van de zijscheuten langer en slanker zijn dan die van de stam.
wortels en water
Komkommer houden van een grond die vochtig gehouden wordt.  Het wortelstelsel is tamelijk oppervlakkig en verdraagt geen al te diepe uitdroging.Toch zijn ze heel gevoelig voor wortelafsterving als de grond oververzadigd aan water is.  Een regelmatige watergift is hier zeker op zijn plaats.  Doe dit best 's morgens en maak een voldoende grote zone rond de plant vochtig.  Probeer de bladeren zo min mogelijk te raken. Bij zonnig weer wordt er tot 3 liter water per plant en per dag verdampt. Bij bewolkt weer wordt slechts 25% en bij halfbewolkt weer 50% van deze hoeveelheid verdampt. Hakken rond de planten doe je best niet, je beschadigt dan haast zeker de wortels.
klimaat
Komkommers houden niet van die hele intense zonnestraling. Staan je planten aan de zuidkant van de kas, dan doe je er goed aan de zuidgevel van de kas af te schermen. Er bestaan producten die bij regenweer doorzichtig worden, zodat het in dergelijke periodes niet te donker wordt in onze serre. Komkommers telen in een volledige schaduwhoek van de kas is echter ook weer af te raden. Probeer 's morgens tijdig te luchten om het overtollige vocht in de kas zo snel mogelijk te doen opdrogen.  Als je de kas te lang dicht laat ontstaat er condens op de bladeren en vruchten. Als je toch wat warmte wil sparen dan doe je dit beter door de kas 's avonds wat vroeger te sluiten dan door 's morgens de kas te lang dicht te houden. Bij jonge komkommerplanten komt het veel voor dat er `s morgens kleine waterdruppeltjes aan de bladpuntjes hangen.  Dit verschijnsel noemt men gutteren, de plant perst het water door de bladranden heen.  Eigenlijk een teken van goede groeikracht en gezonde wortels. Zorg ervoor dat die druppels zo snel mogelijk opdrogen.

 
 
Komkommer, Bella F1 hybride.
Dit zaad is geteeld, geschoond en gecontroleerd door Nunhems Zaden. 'Bella' is een exclusief Nunhems kwaliteitsproduct.'Bella' is een F1-hybride komkommer. Hybriden hebben een groot aantal voordelen t.o.v. zaadvaste rassen. Deze komkommer is volledig bittervrij, resistent tegen meeldauw en geschikt voor de teelt onder glas. de donkergroene vruchten worden 30-60 cm lang. Zaaien: vanaf half maart tot half april onder glas. Kweek de planten zo warm mogelijk op. In de platte bak kunt u vanaf half april uitplanten op 140 x 40 cm. In kasjes groeien de planten ook langs touw; zet ze dan ook 40 cm uit elkaar. Vooral veel water geven (niet op het blad). Na 5 bladeren de kop uit de plant halen voor een betere ontwikkeling. Als het gewas te vol wordt, de zijranken toppen en enkele grote bladeren verwijderen. Oogst: van juli tot midden september."
Komkommer, Melita F1 hybride.
Dit zaad is geteeld, geschoond en gecontroleerd door Nunhems Zaden. 'Melita' is een exclusief Nunhems kwaliteitsproduct. 'Melita' is een F1-hybride komkommer. Hybriden hebben een groot aantal voordelen t.o.v. zaadvaste rassen. Melita geeft komkommers van ca. 18 cm lang en is zeer geschikt voor ons klimaat. Kan zowel in vollegrond als onder glas geteeld worden. de plant en vrucht zin volledig bittervrij! Zaaien: doe dit vanaf half maart tot half april onder glas. Kweek de planten zo warm mogelijk op. In de platte bak kunt u vanaf half april uitplanten. In de vollegrond vanaf half mei. Uitplanten op 140 x 40 cm. Vooral veel water geven (niet op het blad). Na 5 bladeren de kop uit de plant halen voor een betere ontwikkeling. Als het gewas te vol wordt, de zijranken toppen en enkele grote bladeren verwijderen. Oogst: van juli tot midden september."